Op donderdag 15 januari om 13:39 uur kwam er een mailtje binnen dat een deel van Nederland even stil kreeg. “Beste vrijheidsstrijders, we moeten met jullie het droevige nieuws delen dat Robert afgelopen maandag plotseling is overleden… aan een hartstilstand.” Zo schreef Team Jensen. Hij voelde zich dat weekend niet goed, ging naar het ziekenhuis, en overleed daar die maandagavond. Het ongeloof was groot, en het afscheid kwam abrupt. Voor veel kijkers en volgers voelde dat als het einde van een stem die jarenlang een bepaald publiek bediende.
Maar in dezelfde column en videofragment bij De Andere Krant verschoof het perspectief meteen naar de wereldpolitiek, waar volgens Ad Nuis “decennia aan gebeurtenissen in weken” leken te worden geperst. Lenin werd geciteerd: er zijn decennia waarin niets gebeurt en weken waarin decennia gebeuren. Deze weken waren volgens hem van dat laatste soort.
Trump, olie en groenland.
In die korte tijd had Donald Trump volgens de column de wereld “op zijn kop gezet” en het internationale recht “door de wc gespoeld”. Terwijl Europa zich bezighield met eigen energie- en klimaatdossiers, werd in Washington olie als uitgangspunt genomen voor geopolitieke machtsvorming.
Venezuela’s olie werd “in beslag genomen”, Iran kwam in het vizier, en het volgende doel zou Groenland zijn. Dat eiland, strategisch vanwege toegang tot de Noordpool en rijk aan rare earth minerals, werd gezien als eenvoudiger te confisqueren dan vergelijkbare grondstoffen in Oekraïne, waar “ene Vladimir” in de weg zatf Toen Trump op 21 januari in Davao zei dat hij Groenland onmiddellijk wilde kopen, reageerde Denemarken formeel dat Groenland niet te koop was. Trump noemde het vervolgens “ons grondgebied”.
Europa wilde volgens de column niet vechten voor Groenland, terwijl Nederland symbolisch “twee soldaten” vooruit zou hebben gestuurd, of dat Marco Kroon en “een man op een fiets” waren, werd open gelaten. De Verenigde Staten legden sancties op, maar Mark Rutte schakelde snel bij en stelde dat Groenland best gekocht mocht worden, mits Oekraïne prioriteit behield voor de Europese en Amerikaanse veiligheid. Een week later waren de sancties van tafel.
Iran en de zoektocht naar een verlosser.
Daarna verschoof het stuk naar Iran, waar grote demonstraties plaatsvonden. De Verenigde Staten schoven Reza Pahlavi, zoon van de voormalige sjah, naar voren als mogelijke leider. Maar die was sinds 1978 niet meer in Iran geweest, en sprak niet tot de verbeelding van de gemiddelde Iraniër. Het land van 90 miljoen inwoners kende een zeer diverse bevolking en had geen natuurlijke leider die alle groepen kon verenigen. Angst voor chaos, zoals in Libië of Syrië, hield mensen bovendien tegen om massaal de straat op te gaan.
Nuis noemde een paradox: zonder buitenlandse steun lukte verandering niet, maar met te veel buitenlandse steun verloor de beweging binnenlandse aantrekkingskracht. Ondertussen bleef de vraag hangen of de VS opnieuw als “verlosser” zouden optreden, zoals eerder in Afghanistan, Libië, Irak en Syrië. Daar was volgens de column weinig echt verlost, maar veel chaos achtergelaten.
China en het voorgevecht.
Op geopolitiek niveau speelde nog iets. Trump dreigde, drukte en “entert” volgens de column olietankers in internationale wateren, terwijl een importheffing van 25% werd opgelegd aan landen die Iraanse olie afnamen, vooral China werd geraakt, dat circa 90% van die olie importeerde. Die stappen werden gepresenteerd als voorgevecht voor een bredere strijd om de unipolaire hegemonie in de wereldorde.
Een land vol zwervers.
Het slot van de column zoomde plotseling in op het binnenland van de VS. Een “garagemannetje” dat in Reno voor een pokertoernooi was geweest, noemde zijn ervaring “verschrikkelijk”. De armoede buiten de motels, zwervers en daklozen, maakten diepe indruk. “Dakloze zombieland,” aldus de beschrijving in De Andere Krant.
Tot slot.
Het beeld dat overbleef was geen conclusie, maar een opsomming van ontwikkelingen: sterfgevallen, protesten, oliepolitiek, annexatieplannen, hegemonie, sancties en armoede, samengebracht in enkele weken. Wat normaal in decennia gebeurt, kon nu in een paar dagen voorbijtrekken. De column eindigde zonder oordeel, maar met één impliciete constatering: de wereld stond aan en stopte voorlopig niet.■
Bron: In de bips van Trump | Column Ad Nuis | De andere krant;
