Op basis van de YouTube-clips van Potkaars: “The long shot, enquête 1 – Magdalena Dzambo” (première 9 maart 2026) en “In het belang van Nederland, enquête 2, Wybren van Haga en Vala van den Boomen” (première 13 maart 2026)
Toen documentairemaker en presentator Rico Brouwer begon aan zijn serie over de coronatijd, dacht hij het verhaal te kunnen afronden in veertien delen. Een kop, een staart, een tijdsdocument. Maar tijdens het monteren knaagde het. “Het is niet afgerond,” zegt hij in de eerste aflevering van zijn nieuwe reeks, De Potkaars enquête. Wat begon als geschiedschrijving werd een vervolgonderzoek. De crisis mag formeel voorbij zijn, de vragen zijn dat volgens hem niet.
In twee recente afleveringen verschuift de focus van het algemene naar het persoonlijke en weer terug naar het politieke. In aflevering één staat het verhaal van Magdalena Dzambo centraal, die zegt blijvende gezondheidsschade te hebben overgehouden aan haar coronavaccinatie. In aflevering twee spreken Wybren van Haga en Vala van den Boomen over parlementaire controle, Wet open overheid-procedures en hun overtuiging dat het coronabeleid nog altijd onvoldoende is onderzocht. Samen schetsen de afleveringen een beeld van een samenleving waarin de nasleep van de pandemie zich op meerdere niveaus afspeelt: lichamelijk, juridisch en bestuurlijk.
Een leven vóór 25 augustus 2021.
Magdalena Dzambo beschrijft zichzelf als een fitte, energieke vrouw van midden dertig. Ze werkte fulltime vaak meer dan veertig uur per week, bij een internationaal architectenbureau in Rotterdam. Sporten was een vanzelfsprekend onderdeel van haar leven; halve marathons liep ze zonder moeite. Ze had een actief sociaal leven en bezocht zelden een huisarts. “Ik was me bewust dat ik echt een heel goed leven had,” zegt ze.
Op 25 augustus 2021 ontving zij in sporthal Krooswijk haar eerste en enige Pfizer-vaccinatie tegen COVID-19. Ze geeft aan dat ze vooraf sceptisch was, maar onder druk van de maatschappelijke situatie toch besloot de prik te nemen. In de wachtruimte zag ze een jonge jongen die zich volgens haar zichtbaar slecht voelde. Zelf had ze op dat moment geen klachten.
Die avond kreeg ze naar eigen zeggen steken in haar hoofd, aan de linkerkant. De volgende ochtend werd ze wakker met tintelingen door haar hele lichaam. Ze koppelde die sensaties direct aan de vaccinatie, mede omdat ze dit soort klachten nooit eerder had ervaren. In de dagen erna namen de symptomen toe: een verdoofd gevoel in haar vingertoppen, een licht gevoel in het hoofd en cognitieve problemen op haar werk. Ze maakte fouten in e-mails, iets wat haar naar eigen zeggen niet eerder was overkomen.
Ongeveer tien à elf dagen na de vaccinatie trad volgens haar een ernstige verslechtering op. Haar benen begonnen te “shaken”, haar hart sloeg onregelmatig en ze kreeg het gevoel dat ze de controle over haar lichaam verloor. Ze belde een ambulance. De ambulancebroeders noteerden “restless legs”, maar namen haar niet mee naar het ziekenhuis. De volgende ochtend kon ze naar eigen zeggen nauwelijks nog lopen; haar benen voelden als “spaghetti”.
In de medische molen.
Dzambo kwam terecht in wat zij een “helspad” noemt: een reeks huisartsbezoeken, spoedzorg en specialistische consulten. Haar huisarts gaf aan dat de klachten nieuw waren en dat men geen duidelijke verklaring had. In de derde week na de vaccinatie meldde zij zich bij de spoedeisende hulp van het Erasmus MC. Daar vroeg zij een medewerker of er meer patiënten waren met vergelijkbare klachten na vaccinatie. Volgens haar antwoordde hij dat er mensen “half verlamd of volledig verlamd” binnenkwamen na een Pfizer-vaccinatie.
Na verwijzing naar een neuroloog moest zij maanden wachten op een consult. Tijdens dat gesprek kreeg zij te horen dat haar klachten mogelijk toeval waren en dat ze psychosomatisch konden zijn. Een professor die bij het gesprek werd betrokken zou hebben gezegd dat het vaccin mogelijk iets had “getriggerd”, maar dat dit onschuldig zou zijn en over zou gaan. Vierënhalf jaar later, zegt Dzambo, is zij nog steeds arbeidsongeschikt en verslechtert haar gezondheid.
Via crowdfunding reisde zij naar de Verenigde Staten voor verder onderzoek. Daar werd volgens haar via MRI-onderzoek schade aan de hippocampus vastgesteld, het gebied dat betrokken is bij geheugenfuncties. Ook zouden witte-stofafwijkingen zichtbaar zijn, passend bij ontstekingsreacties. Zij koppelt haar cognitieve problemen, epileptische aanvallen en trillende benen aan deze bevindingen.
Daarnaast spreekt zij over menstruatiestoornissen en de diagnose endometriose, die zij na de vaccinatie zou hebben gekregen. Volgens haar gaf een gynaecoloog aan dat sommige vrouwen chronische of verergerde menstruatieklachten ondervonden na vaccinatie. Dzambo plaatst haar persoonlijke ervaring in een bredere context van lotgenoten die soortgelijke klachten melden.
Stuitingsbrieven en aansprakelijkheid.
Een belangrijk deel van haar verhaal draait om aansprakelijkheid. Op advies van advocaten stuurde zij stuitingsbrieven naar het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, naar Pfizer en naar de GGD. Een stuitingsbrief onderbreekt de verjaringstermijn en stelt een partij formeel aansprakelijk voor geleden schade.
Het ministerie reageerde schriftelijk dat de producent verantwoordelijk is voor de veiligheid van het vaccin en dat eventuele claims daar moeten worden ingediend. Tevens stelde het ministerie dat de overheid via uiteenlopende kanalen had geïnformeerd over effectiviteit en mogelijke bijwerkingen, zodat burgers zelfstandig een afweging konden maken.
Pfizer antwoordde dat het bedrijf niet van mening is aansprakelijk te zijn voor haar symptomen en verwees naar de productinformatie. Daarin stond volgens het bedrijf dat naast genoemde bijwerkingen ook andere bijwerkingen kunnen optreden, op basis van de destijds beschikbare kennis.
De GGD Rotterdam-Rijnmond stelde niet aansprakelijk te zijn voor eventuele schade ontstaan na vaccinatie. Volgens de GGD was er via de uitnodigingsbrief en een gezondheidsvragenlijst een link opgenomen naar informatie over mogelijke bijwerkingen, wat volgens hen voldeed aan informed consent.
Dzambo betwist dat er sprake was van voldoende geïnformeerde toestemming. Zij zegt geen bijsluiter te hebben ontvangen en pas later via de website van het CBG de officiële productinformatie te hebben gevonden.
TheLongShot.nl
In november 2022 registreerde Dzambo de website TheLongShot.nl. De naam verwijst naar haar gevoel dat de kans klein is dat slachtoffers erkenning of compensatie krijgen. De site biedt een platform voor mensen met vermeende vaccinatieschade om hun verhaal te delen.
Ze beschrijft het project als zowel traumaverwerking als maatschappelijke waarschuwing. Volgens haar staan mensen die schade ondervinden er alleen voor. Ze zegt niet te zijn benaderd door de parlementaire enquêtecommissie, noch door ministers of bewindspersonen. Ook van bijwerkingencentrum Lareb zou zij geen structurele opvolging hebben ervaren.
Ze wijst erop dat er tientallen miljoenen euro’s zijn uitgetrokken voor long-COVID-onderzoek en ondersteuning, terwijl er volgens haar geen vergelijkbare ondersteuning is voor mensen die menen vaccinatieschade te hebben. Initiatieven als “Zeesupport” zouden volgens haar in de praktijk geen belangenbehartiging of hulp bij instanties als het UWV bieden.
Haar persoonlijke leven veranderde ingrijpend. Ze raakte arbeidsongeschikt, verloor collega’s en sociale contacten en werd naar eigen zeggen activistischer. Optredens in alternatieve media, zoals Ongehoord Nederland, leidden volgens haar tot verwijdering binnen haar directe omgeving.
Van persoonlijke schade naar politieke controle.
In de tweede aflevering verschuift het perspectief naar Den Haag. Wybren van Haga en Vala van den Boomen blikken terug op het voorjaar van 2020. Volgens Van Haga veranderde de rol van de minister-president van een reguliere premiersrol naar die van crisisleider. Hij verwijst naar uitspraken van Mark Rutte over groepsimmuniteit en latere koerswijzigingen naar lockdownmaatregelen.
Van Haga stelt dat de Tweede Kamer in de eerste fase van de crisis buitenspel werd gezet. Maatregelen werden via persconferenties aangekondigd en achteraf besproken, terwijl het Outbreak Management Team (OMT) een centrale rol kreeg. Volgens hem was parlementaire controle feitelijk afwezig.
Hij zegt in de beginfase vrijwel de enige te zijn geweest die kritische vragen stelde over nevenschade van lockdowns, waaronder het verlies aan gezonde levensjaren. Hij spreekt over 520.000 “kwalies” (quality adjusted life years) die volgens een rapport verloren zouden zijn gegaan. Volgens hem werd die nevenschade wel berekend, maar niet doorslaggevend geacht.
De tijdelijke coronacommissie.
Op 6 juli 2022 werd een tijdelijke commissie Corona ingesteld. Van Haga beschrijft hoe verschillende Kamerleden zich aanmeldden, onder wie Pieter Omtzigt, Pepijn van Houwelingen, Liane den Haan en Khadija Arib als voorzitter. Volgens hem lag er uiteindelijk een uitgebalanceerd onderzoeksvoorstel met vragen over rechtmatigheid, effectiviteit en parlementaire controle.
Arib werd echter geconfronteerd met anonieme beschuldigingen van grensoverschrijdend gedrag. Volgens Van Haga bleken die later ongegrond, maar was zij toen al vervangen. Na haar vertrek, zo stelt hij, verschoof de koers van de commissie. Een parlementaire enquête zou op de lange baan zijn geschoven, mede door de val van het kabinet.
Van Haga is kritisch over de huidige samenstelling van de enquêtecommissie, die volgens hem bestaat uit vertegenwoordigers van partijen die het coronabeleid mede vormgaven. Hij noemt de commissie een “doofpotcommissie” en betwijfelt of er nog fundamenteel onderzoek zal plaatsvinden.
Wet open overheid en financiën.
Een belangrijk punt in het gesprek is de financiering van Stichting Open Nederland, die volgens Van Haga met ongeveer een miljard euro werd opgezet voor testinfrastructuur. Hij stelt dat bestaande infrastructuren niet zijn benut en dat er onduidelijkheid bestaat over de besteding van middelen. Volgens hem is er “één miljard zoek”. Hij pleit voor grondig onderzoek naar deze geldstromen.
Van den Boomen benadrukt dat het debat niet alleen over corona gaat, maar over de verhouding tussen staat en burger. Volgens haar heeft de overheid tijdens de pandemie vergaande bevoegdheden naar zich toe getrokken en grondrechten beperkt. Als dat zonder consequenties blijft, zegt zij, wordt de grens steeds verder opgerekt.
Open vragen.
Beide afleveringen tonen verschillende lagen van dezelfde crisis. Aan de ene kant is er het persoonlijke verhaal van een vrouw die zegt blijvende gezondheidsschade te hebben opgelopen en die erkenning zoekt. Aan de andere kant is er een politieke strijd over transparantie, bevoegdheden en verantwoordelijkheid.
Brouwer positioneert zijn serie als voortzetting van een onaf verhaal. Hij stelt dat de parlementaire enquête verhoren zou houden vanaf januari 2026, maar dat deze volgens de voorzitter pas in mei of juni gepland staan. De timing van publicatie en maatschappelijke aandacht speelt volgens hem een rol in de impact van het debat.
Wat resteert, zijn vragen die volgens de betrokkenen nog onbeantwoord zijn. Wie wist wat, en wanneer? Was de informatievoorziening rond vaccinaties volledig? In hoeverre werd parlementaire controle effectief uitgeoefend? En hoe worden mensen die menen schade te hebben geleden gehoord en geholpen?
De Potkaars-afleveringen geven geen definitieve antwoorden, maar leggen wel getuigenissen en standpunten vast. Ze documenteren een fase na de crisis waarin persoonlijke verhalen en politieke verwijten nog altijd samenkomen.
Of de komende parlementaire verhoren tot nieuwe inzichten leiden, zal moeten blijken. Voor Magdalena Dzambo en haar lotgenoten is de crisis in elk geval niet verleden tijd. Voor Van Haga en Van den Boomen evenmin. Wat in 2020 begon als een gezondheidscrisis, blijkt in 2026 voor sommigen nog steeds een strijd om erkenning, waarheid en verantwoording, een strijd die, zo laten deze gesprekken zien, nog lang niet is uitgewoed.■
Zie ook: Corona toen het gebeurde.
10 gedachten over “De nasleep van corona: persoonlijke schade, politieke strijd en de open vragen van een crisis.”