De discussie rond de Groningse gasbevingen en de bijbehorende schadevergoedingen is opnieuw op scherp gezet door een combinatie van journalistiek werk, televisie-uitzendingen en reacties op sociale media. In een uitgebreide tweet richt Vicki Van Lommel zich tot iedereen die volgens haar oprecht geïnteresseerd is in het “echte verhaal” over Groningen. Haar bericht volgt direct op een uitzending van WNL op Zondag, waarin journalist en schrijver Jesse Frederik van De Correspondent zijn onderzoek presenteerde naar wat hij omschrijft als een “compensatiecircus” rond de Groningse gasbevingen.
Volgens de door Van Lommel geciteerde inhoud van de uitzending is er in totaal 3,85 miljard euro uitgekeerd aan compensaties, voornamelijk voor aardbevingsschade, immaterieel leed en waardedaling van woningen. Daarnaast wordt melding gemaakt van aanvullende regelingen, waaronder een waardevermeerderingsregeling waarbij huishoudens onder andere isolatie of zonnepanelen konden ontvangen. Naast deze directe uitkeringen zou er nog eens een bedrag van bijna twee miljard euro zijn besteed aan proces- en procedurekosten. In eerdere fases van het proces zou dit aandeel zelfs zijn opgelopen tot 70 cent per uitgekeerde euro.
Een specifiek voorbeeld dat in de uitzending wordt besproken, betreft een regeling waarbij huishoudens in het aardbevingsgebied een bedrag van 10.000 euro konden aanvragen. Deze regeling vereiste geen bewijs van daadwerkelijke schade. Volgens de transcriptie van de uitzending leidde dit tot een situatie waarin een subsidiepot van 300 miljoen euro binnen één dag volledig werd uitgeput, goed voor ongeveer 30.000 huishoudens. De regeling werd omschreven als “een hele idiote regeling” vanwege het principe van “wie het eerst komt, die het eerst maalt”.
Daarnaast wordt in de uitzending aandacht besteed aan geografische verschillen in uitgekeerde bedragen. Aan de hand van kaarten werd volgens de presentator zichtbaar gemaakt dat uitkeringen niet altijd corresponderen met de gebieden waar de zwaarste aardbevingen hebben plaatsgevonden. Zo wordt genoemd dat ongeveer 80% van de schade-uitkeringen terecht is gekomen in gebieden waar de maximale grondbeweging relatief laag was, vergelijkbaar met de trilling van een voorbijrijdende goederentrein.
Ook het aantal schademeldingen wordt besproken. Waar na de zware aardbeving in Huizingen in 2012 circa 2.000 meldingen werden geregistreerd in een periode van tien weken, werden in recente jaren aanzienlijk hogere aantallen gemeld. In 2025 waren dat 96.000 meldingen en in 2024, een jaar met relatief weinig seismische activiteit, 44.000 meldingen. Deze ontwikkeling wordt in de uitzending als opvallend gekarakteriseerd, mede omdat het aantal aardbevingen juist is afgenomen.
De uitzending verwijst tevens naar wetenschappelijk onderzoek, waaronder experimenten waarbij een Gronings huis werd nagebouwd op een trilplaat in Italië. Deze tests zouden zijn uitgevoerd met materialen en bouwmethoden die representatief zijn voor Groningse woningen. Volgens de besproken resultaten bleef het huis intact, zelfs bij trillingen die sterker waren dan ooit in Groningen zijn gemeten. Daarbij werd gesteld dat de kans op letsel zeer klein is. Tegelijkertijd wordt erkend dat eerdere communicatie en inschattingen over mogelijke risico’s in de loop der tijd zijn aangepast, waarbij aanvankelijke voorspellingen van maximale aardbevingen werden bijgesteld van 3.3 naar uiteindelijk 3.9 op de schaal van Richter.
In reactie op deze uitzending plaatst Vicki Van Lommel een uitgebreide tweet waarin zij stelt dat het fenomeen van claims zonder daadwerkelijke schade al minstens tien jaar bekend is. Volgens haar is dit herhaaldelijk aangekaart door Groningers zelf, maar hebben zowel journalistiek als politiek daar lange tijd geen aandacht aan besteed. Zij stelt dat de huidige aandacht voor dit onderwerp mogelijk samenvalt met belangen van partijen zoals de NAM, en verwijst daarbij naar een tweet van Annegreet Blanken. In die tweet wordt gesteld dat de NAM een arbitragezaak voert tegen de staat met als doel onder schadevergoedingen uit te komen, waarbij dezelfde expert betrokken zou zijn als in het werk van Jesse Frederik.
Van Lommel beschrijft daarnaast hoe volgens haar de beeldvorming rond Groningers wordt beïnvloed door de huidige berichtgeving. Zij stelt dat door de nadruk op mogelijke onterechte claims, ook mensen met daadwerkelijke schade minder geloofwaardig worden geacht in de publieke opinie. Volgens haar zijn er nog steeds Groningers die wachten op erkenning van schade, waarbij meldingen na jaren wachten worden afgewezen op basis van wat zij omschrijft als een “papieren werkelijkheid”.
Verder stelt zij dat sommige gedupeerden ervoor hebben gekozen om Groningen te verlaten, omdat zij geen vertrouwen meer hebben in de Nederlandse staat. Deze groep zou volgens haar niet of nauwelijks aan het woord komen in de media. Ook uit zij kritiek op het herstelplan dat volgde op de parlementaire enquêtecommissie. Volgens haar werd dit plan gepresenteerd als tot stand gekomen met Groningers, terwijl dit volgens haar niet het geval was. Zij beschrijft het als landelijk beleid waarbij Groningen wordt gepositioneerd als energieprovincie, met beperkte economische perspectieven voor inwoners.
De rol van de enquêtecommissie wordt eveneens bekritiseerd. Van Lommel stelt dat de mensen die door de commissie zijn gehoord voornamelijk (voormalige) politici en ondernemers waren, en niet representatief voor de bredere bevolking van Groningen.
In haar tweet legt Van Lommel ook een verband met mogelijke toekomstige ontwikkelingen in Nederland. Zij verwijst naar schaliegasvoorraden in de Nederlandse bodem, geschat op circa 3.500 miljard kubieke meter, en noemt mogelijke risico’s zoals bodemdaling, grondwaterverontreiniging en gezondheidsproblemen. Zij stelt dat als de huidige beeldvorming rond Groningen standhoudt, dit gevolgen kan hebben voor de manier waarop toekomstige schadeclaims in Nederland worden behandeld.
Daarnaast stelt zij dat gaswinning in Groningen nog steeds plaatsvindt via kleinere velden, ondanks eerdere aankondigingen over het sluiten van putten. Volgens haar wordt dit bevestigd door mensen uit de energiesector. In haar analyse koppelt zij dit aan de mogelijkheid dat financiële verplichtingen richting Groningers in de toekomst kunnen worden verminderd.
Van Lommel richt zich in haar bericht ook tot diverse politici en vraagt hoe het lage vertrouwen in de Nederlandse politiek kan worden verklaard. Zij stelt dat volgens haar elk ministerie in Nederland te maken heeft met dossiers van incompetentie en dat publieke debatten daar onvoldoende verandering in brengen.
Naast de tweet van Van Lommel wordt in de aangeleverde tekst ook een reactie van Marcel Crok weergegeven. Hij noemt het artikel van Jesse Frederik “extreem goed” en citeert een passage waarin wordt gesteld dat de schaderegeling is uitgegroeid tot een compensatiemachine waarin het verband met daadwerkelijke bevingen verloren is gegaan. Volgens Crok maakt het artikel aannemelijk dat compensaties zijn uitgekeerd in gebieden zonder aantoonbare schade. Hij stelt tevens dat wetenschappelijke uitkomsten die wezen op beperkte schade niet werden overgenomen door de politiek.
De combinatie van de uitzending van WNL op Zondag, de analyse van Jesse Frederik, de reacties van Vicki Van Lommel en Annegreet Blanken, en de aanvullende duiding van Marcel Crok laat een complex beeld zien van het Groningse dossier. Het omvat financiële cijfers, beleidskeuzes, wetenschappelijke inzichten en uiteenlopende interpretaties daarvan. De discussie strekt zich uit van concrete schadevergoedingen tot bredere vragen over vertrouwen, representatie en de rol van journalistiek en politiek.
De aangeleverde YouTube-reportage van WNL op Zondag vormt een centraal onderdeel in deze discussie. In deze uitzending worden zowel de omvang van de compensaties als de onderliggende mechanismen en effecten besproken. De presentatie door Rick Nieman en de bijdrage van Jesse Frederik bieden een gestructureerde weergave van de bevindingen, inclusief visuele ondersteuning in de vorm van kaarten en statistieken.
Het artikel van Vicki Van Lommel, gepresenteerd in haar tweet, vormt daarop een directe reactie en plaatst deze bevindingen in een bredere context van eerdere signalen en kritiek. Haar uitgebreide tweet fungeert als een zelfstandig journalistiek narratief waarin zij meerdere elementen samenbrengt: historische signalen, actuele berichtgeving en mogelijke toekomstige implicaties.
De discussie rond Groningen blijft daarmee bestaan uit meerdere lagen: feitelijke gegevens, interpretaties van die gegevens en reacties vanuit verschillende betrokkenen. De combinatie van televisie-uitzendingen, journalistieke artikelen en sociale media-uitingen zorgt ervoor dat het onderwerp voortdurend in beweging blijft en vanuit verschillende perspectieven wordt belicht. In deze dynamiek worden zowel cijfers als ervaringen en beleidskeuzes naast elkaar geplaatst, zonder dat er sprake is van een eenduidige conclusie.■
Bron: Tweet van Vicki Van Lommeren
