“De Nederlander is het kind van de rekening”: Van Houwelingen over miljardenbezuinigingen en een verscheurd sociaal vangnet.

In een fel betoog tijdens het begrotingsdebat over Sociale Zaken en Werkgelegenheid waarschuwt Pepijn van Houwelingen dat Nederland volgens hem afstevent op een sociale ontwrichting. In een recente YouTube-clip van Forum voor Democratie, waarin hij het woord voert in de Tweede Kamer, stelt hij dat het kabinet miljarden euro’s bezuinigt op zorg en sociale zekerheid, terwijl tegelijkertijd tientallen miljarden worden vrijgemaakt voor defensie, klimaatbeleid, immigratie en de oorlog in Oekraïne.

Bekijk hier het volledige fragment van de bijdrage van Pepijn van Houwelingen in de Tweede Kamer:

Word lid: https://fvd.nl/wordlid

Van Houwelingen opent zijn bijdrage met een verwijzing naar het eerdere debat over de zorgbegroting, waar volgens hem “hard” wordt bezuinigd. Ook binnen de sociale zekerheid, zo stelt hij, staan miljarden aan kortingen op stapel. Volgens het Kamerlid vloeien deze keuzes voort uit de verplichting om te voldoen aan de NAVO-norm van 5 procent, wat neerkomt op structureel 19 miljard euro extra aan defensie-uitgaven per jaar.

Daarnaast stelt hij dat het kabinet ervoor kiest de Nederlandse grenzen niet volledig te controleren, wat volgens hem leidt tot massamigratie. Hij verwijst naar cijfers van Jan van de Beek, die volgens hem aangeven dat migratie Nederland jaarlijks miljarden kost. Ook klimaatbeleid en steun aan Oekraïne worden door hem genoemd als grote uitgavenposten. Alles bij elkaar zou dit volgens Van Houwelingen neerkomen op ruim 50 miljard euro per jaar.

Dat geld moet ergens vandaan komen. En volgens zijn analyse wordt dat voor een belangrijk deel gevonden in zorg en sociale zekerheid.

Brieven uit het land.

Om de gevolgen van de aangekondigde bezuinigingen tastbaar te maken, leest Van Houwelingen twee brieven voor van burgers die zich door de plannen geraakt voelen.

In de eerste brief schrijft een arts over zorgen rond de voorgenomen verlaging van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. De briefschrijver vraagt op humanitaire gronden om de meest kwetsbaren, mensen die duurzaam geen arbeidsvermogen meer hebben, te ontzien. Volgens de brief dreigen mensen met ernstige ziekte hun aangepaste woning of mantelzorgnetwerk te verliezen. De auteur benadrukt dat een hoge arbeidsongeschiktheidsuitkering “geen riant inkomen” is, maar vaak grotendeels opgaat aan niet-vergoede zorgkosten, woningaanpassingen en andere noodzakelijke uitgaven.

De tweede brief is afkomstig van een voormalig basisschoolleraar die na een infarct in de ziektewet terechtkwam. Hij schrijft dat hij na 26 jaar fulltime werken nu moet rondkomen van 70 procent van zijn laatstverdiende salaris, en dat daar in de nieuwe plannen nog eens 20 procent vanaf zou gaan. De schrijver beschrijft gevoelens van wanhoop en onrechtvaardigheid. Hij verwijst naar berichtgeving waarin wordt gesteld dat verlaging van uitkeringen mogelijk een positief effect kan hebben op arbeidsparticipatie en ervaren onrechtvaardigheid tussen hoge en lage uitkeringen kan verminderen. Volgens hem leidt dit tot een groter onrecht voor mensen die volledig zijn afgekeurd en niet meer kunnen werken.

Van Houwelingen stelt dat dergelijke maatregelen mensen treffen die zich niet kunnen verweren. Hij wijst erop dat naast de verlaging van uitkeringen ook andere kosten stijgen, zoals het eigen risico in de zorg en bijdragen binnen de Wmo.

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is een Nederlandse wet die ervoor zorgt dat gemeenten ondersteuning bieden aan inwoners die niet op eigen kracht zelfstandig kunnen wonen of deelnemen aan de samenleving, zoals hulp bij het huishouden, begeleiding of woningaanpassingen.

“Oorlogsbelastingen”

In zijn betoog spreekt Van Houwelingen over stijgende belastingen die volgens hem eufemistisch “vrijheidsbijdragen” worden genoemd, maar die hij aanduidt als “oorlogsbelastingen”. Volgens hem krijgt de Nederlander te maken met hogere lasten, stijgende energieprijzen en lage gasvoorraden, terwijl binnenlandse gasvelden worden gesloten en installaties worden ontmanteld.

Volgens Pepijn van Houwelingen is “de Nederlander het kind van de rekening” en wordt hij “uitgeperst en langzaam verwurgd”. Zijn partij strijdt naar eigen zeggen al tien jaar tegen wat hij omschrijft als een agenda die niet het belang van de Nederlander dient.

Interrupties over werkgelegenheid.

Na zijn bijdrage wordt Van Houwelingen bevraagd door Mona Keizer. Zij vraagt wat zijn partij concreet wil doen om het besteedbaar inkomen van werkende Nederlanders te verbeteren. Van Houwelingen antwoordt dat hij zijn partij niet primair als links of rechts ziet, maar als een volkspartij. Volgens hem zijn de bezuinigingen op sociale zekerheid niet nodig wanneer andere uitgaven worden teruggedrongen.

Op de vraag wat Forum voor Democratie wil betekenen voor werkenden, stelt hij dat belastingverlaging voor fulltime werkenden prioriteit heeft. Tegelijkertijd erkent hij dat hervormingen bespreekbaar zijn, maar benadrukt hij dat zijn belangrijkste punt in dit debat het verzet tegen kortingen op uitkeringen voor mensen die niet meer kunnen werken is.

Een fundamentele keuze.

Het fragment laat een principieel debat zien over prioriteiten: investeringen in defensie en internationale verplichtingen tegenover bescherming van het sociale vangnet.

Wat in de Kamer wordt besproken in cijfers en percentages, krijgt via de voorgelezen brieven een menselijk gezicht. Achter iedere begrotingsregel schuilt een huishouden, een ziektegeschiedenis, een arbeidsverleden.

In de bijdrage van Van Houwelingen staat één boodschap centraal: volgens hem hebben politieke keuzes directe gevolgen voor mensen die afhankelijk zijn van sociale zekerheid.

Of zoals Van Houwelingen het in de Kamer formuleert: de Nederlander is het kind van de rekening, en precies daar, in die botsing tussen begroting en bestaanszekerheid, ligt de kern van dit debat.■