Een dag nadat “Amerika en Israël besloten om illegaal een aanval te openen op Iran”, staat presentator Bob Scholte van het YouTube-kanaal Left Laser in Amsterdam tussen demonstranten. Zijn eerste woorden zetten de toon: “We zijn hier in Amsterdam. Een dag nadat Amerika en Israël besloten om illegaal een aanval te openen op Iran.” Het fragment toont gesprekken met aanwezigen, een confrontatie met een NOS-journalist en uiteenlopende reacties van Iraniërs over de gebeurtenissen.
Scholte spreekt ter plekke NOS-verslaggever Hasan Coskun aan. Hij verwijst naar een uitzending van die ochtend: “25 minuten lang. Eh geen enkel woord over dat je geen buitenlandse leiders mag vermoorden. Waarom niet?” Coskun antwoordt dat hij niet de juiste persoon is voor die vraag en verwijst naar de hoofdredactie. “We zijn ons werk aan het doen. Ik heb hier even geen tijd voor.”
In het fragment klinkt kritiek op de berichtgeving van gevestigde media. Een vrouw in het protest zegt: “Alles wat ze vertellen is propaganda. Een narratief van CIA. die wordt gereproduceerd door hen.” Zij spreekt over “een mondiale strijd” en noemt “verheerlijking van imperialisme, zionisme en fascisme als ideologie van imperialisme en oorlogvoering.”
Tussendoor wordt een Amerikaans nieuwsfragment getoond waarin wordt gesteld dat de CIA documenten heeft vrijgegeven over haar rol bij de coup van 1953 in Iran, waarbij premier Mohammed Mossadeq werd afgezet nadat hij de olieproductie had genationaliseerd.
Op straat ontstaat discussie over de terugkeer van de sjah. Wanneer Scholte vraagt: “Wilt u dat de Sha terugkeert?”, antwoordt een aanwezige: “Ja, zeker.” Even later wordt gewezen op een vlag: “Dit is toch de vlag van de Sha.” Een andere stem reageert: “Deze mensen staan hier nog een feestje te vieren voor een dictator.” De vraag wordt gesteld: “Heeft de Sha niet ook heel veel mensen gemarteld?”
Meerdere geïnterviewden benadrukken dat onvrede over de Iraanse regering niet betekent dat buitenlandse aanvallen worden gesteund. Een man zegt: “Ik ben zelf gevlucht uit Iran omdat ik het gewoon moeilijk had met de regering. Maar op dit moment gaat het niet om de interne discussie. Het gaat over de Amerikaanse en Israëlische bombardementen op Iran.” Op de vraag of Israël populair is in Iran, luidt het antwoord: “Absoluut niet.”
Over aanhangers van de sjah in het buitenland wordt gezegd dat zij “voornamelijk de aanhangers van de zoon van de vorige sjah” zijn en dat zij volgens de spreker weinig steun vertegenwoordigen binnen Iran. Als voorbeeld wordt genoemd dat een handtekeningenactie “maar 400.000 handtekeningen” opleverde op “meer dan 90 miljoen” inwoners.
De emoties lopen op wanneer de naam van de Israëlische premier valt. “Netanahu is een fascist en moet wereldwijd afgekeurd worden,” klinkt het. Een ander zegt: “Die genocide pleger? Moet ik dankbaar zijn? Die fascist moet ik dankbaar zijn. Die zionist moet ik dankbaar zijn.”
Tegenover vergelijkingen met historische bevrijdingen wordt gewezen op recente conflicten: “We hebben in Afghanistan, we hebben in Irak, we hebben in Libië, we hebben in Syrië. Je ziet ook de laatste 30 jaar overal waar Amerika of Israël aankomen, dat alles wordt vernietigd.” De centrale boodschap wordt herhaald: “Een land democratiseer je niet met bombardementen.”
Aan het einde klinkt een oproep: “Laat maar dat Iraanse volk zelf afrekenen met eigen regime. Democratie is verdienste van ieder volk. Niet een cadeau. Cadeau van fascisten.”
Het fragment toont woede, verdeeldheid en scherpe kritiek, vastgelegd door Left Laser met presentator Bob Scholte, een momentopname van stemmen die zeggen dat hun land niet van buitenaf kan worden hervormd, maar alleen van binnenuit.■
