Er zijn momenten waarop een gesprek meer wordt dan een gesprek. Wanneer woorden geen losse observaties zijn, maar schakels in een groter geheel. Wanneer de actualiteit niet voelt als een reeks incidenten, maar als een systeem in beweging. In een recente aflevering van Nieuws van de Week van De Nieuwe Wereld ontvouwt zich zo’n moment. Wat begint als een analyse van een nieuw kabinet, groeit uit tot een brede verkenning van macht, geopolitiek, economie en maatschappelijke verandering.
Aan tafel zitten Jasper van Dijk, Ad Verbrugge en Jelle van Baardewijk. Hun gesprek beweegt zich langs thema’s die variëren van belastingdruk en defensie-uitgaven tot internationale spanningen, elite-netwerken en politieke verschuivingen in binnen- en buitenland. De uitzending, gepubliceerd op 22 februari 2026, vormt een geconcentreerde momentopname van een tijdperk waarin nationale keuzes en mondiale krachten steeds moeilijker van elkaar te scheiden zijn.
Wat zichtbaar wordt, is geen eenvoudig verhaal. Het is een portret van een samenleving die tegelijk probeert te beschermen, te investeren, te reageren en te begrijpen.
Een nieuw kabinet en de prijs van veiligheid.
Het gesprek opent met de komst van wat wordt aangeduid als het ‘Kabinet-Jetten’. Daarmee verschuift de focus onmiddellijk naar een fundamentele vraag: wat betekent politiek leiderschap in een tijd van geopolitieke spanning en economische druk?
Centraal staat de enorme miljardeninjectie in defensie. De discussie gaat niet alleen over militaire strategie, maar over de concrete gevolgen voor burgers. De vraag die impliciet en expliciet door het gesprek loopt, is hoe deze uitgaven zich verhouden tot koopkracht en het voortbestaan van de verzorgingsstaat.
Defensie-investeringen zijn per definitie toekomstgericht. Ze zijn gebaseerd op dreigingen die zich nog niet volledig hebben gemanifesteerd, maar die als reëel worden beschouwd. Tegelijkertijd hebben ze onmiddellijke gevolgen voor begrotingen. Elke euro die naar defensie gaat, moet ergens vandaan komen. Dat maakt defensie geen geïsoleerd beleidsterrein, maar een knooppunt waarin veiligheid, economie en sociale zekerheid samenkomen.
In de analyse van de drie gesprekspartners wordt deze spanning zichtbaar gemaakt. Niet als een abstract dilemma, maar als een praktische realiteit. Het gaat om prioriteiten. Om keuzes. Om de balans tussen bescherming tegen externe dreiging en bescherming van interne stabiliteit.
Belastingen, vermogen en de grenzen van het economische model.
Vanuit defensie verschuift het gesprek naar de impact van Box 3 en vermogensbelasting. Hier wordt duidelijk dat de economische discussie niet alleen draait om staatsuitgaven, maar ook om de manier waarop vermogen wordt belast en verdeeld.
Belastingbeleid is meer dan een technisch instrument. Het is een weerspiegeling van politieke en maatschappelijke keuzes. Wie draagt bij, hoeveel, en met welk doel? In het gesprek wordt deze vraag geplaatst in een bredere context van sociaaleconomische realiteit.
De implicaties van veranderingen in vermogensbelasting raken niet alleen individuele spaarders of investeerders. Ze raken vertrouwen. Vertrouwen in stabiliteit. Vertrouwen in voorspelbaarheid. Vertrouwen in de relatie tussen burger en staat.
Wat naar voren komt, is een beeld van een samenleving waarin economische regels niet statisch zijn, maar voortdurend worden aangepast aan veranderende omstandigheden. Tegelijkertijd brengen die aanpassingen onzekerheid met zich mee. Niet alleen over financiële uitkomsten, maar over de richting waarin het systeem zich ontwikkelt.
Restore Britain en de hertekening van het politieke landschap.
De blik verplaatst zich vervolgens naar het Verenigd Koninkrijk. Daar staat de opkomst van Rupert Lowe’s Restore Britain centraal. De beweging wordt beschreven als een pleitbezorger van radicale koerswijzigingen, met remigratie als een van de centrale thema’s.
Wat opvalt in de analyse, is dat de beweging wordt geplaatst in relatie tot bestaande politieke stromingen. Er wordt gesproken over een breuk met Nigel Farage, een naam die jarenlang synoniem stond voor een bepaald type politieke oppositie in het Verenigd Koninkrijk.
Deze breuk wijst op een dynamiek die breder is dan één land. Politieke bewegingen ontstaan, groeien, splitsen en transformeren. Ze reageren op maatschappelijke gevoelens, maar beïnvloeden die ook.
Restore Britain wordt in het gesprek niet alleen besproken als een politieke organisatie, maar als een signaal. Een indicatie dat delen van de bevolking zoeken naar alternatieven voor bestaande structuren.
De vraag die impliciet meespeelt, is niet alleen wat deze beweging wil, maar waarom ze ontstaat. Wat zegt haar opkomst over de staat van het politieke systeem? Wat zegt het over vertrouwen, vertegenwoordiging en identiteit?
Remigratie en de betekenis van nationale identiteit.
Het onderwerp remigratie vormt een van de meest gevoelige onderdelen van het gesprek. Hier raakt politiek direct aan vragen over cultuur, identiteit en samenleving.
De term wordt besproken in relatie tot wat wordt aangeduid als de ‘Engelse manier van leven’. Daarmee verschuift het gesprek van beleid naar betekenis. Wat betekent nationale identiteit in een tijd van globalisering? Hoe wordt die gedefinieerd, beschermd of herzien?
De discussie laat zien dat dit geen eenvoudig beleidsvraagstuk is. Het is een vraagstuk dat raakt aan geschiedenis, demografie, politiek en psychologie.
Het feit dat dergelijke onderwerpen centraal staan in politieke bewegingen en publieke discussies, wijst op een diepere zoektocht. Een zoektocht naar stabiliteit in een wereld die voortdurend verandert.
Macht en netwerken: de zaak Prince Andrew.
Van nationale politiek verschuift het gesprek naar de wereld van elite-netwerken. Aanleiding is de zaak rond Prince Andrew.
Deze zaak wordt besproken als een voorbeeld van de manier waarop macht en invloed functioneren binnen netwerken die niet altijd zichtbaar zijn voor het publiek. Het gesprek richt zich op de vraag hoe dergelijke netwerken werken, hoe ze invloed uitoefenen en hoe ze zich verhouden tot publieke instituties.
Wat hier naar voren komt, is geen beschrijving van een geïsoleerde gebeurtenis, maar een reflectie op structuur. Op systemen van invloed die bestaan naast formele politieke structuren.
Dit onderdeel van het gesprek raakt aan een fundamentele vraag: hoe transparant is macht? En hoe verandert de perceptie van macht wanneer netwerken zichtbaar worden?
Iran, geopolitiek en de dreiging van escalatie.
Vervolgens verschuift de focus van het gesprek naar de geopolitiek. De spanningen rond Iran worden besproken als onderdeel van een breder internationaal krachtenveld.
Hier wordt de complexiteit van internationale relaties zichtbaar. Iran wordt niet besproken als een geïsoleerde actor, maar als onderdeel van een netwerk van relaties, waaronder samenwerking met China en Rusland.
Deze samenwerking wijst op een wereld waarin machtsblokken zich vormen en hervormen. Waar geopolitiek niet statisch is, maar voortdurend in beweging.
De analyse van deze ontwikkelingen benadrukt dat internationale spanningen niet losstaan van nationale politiek. Ze beïnvloeden defensiebeleid, economische keuzes en diplomatieke strategieën.
Trump, de ‘Peace Board’ en de rol van internationale instituties.
Een van de meest opvallende onderwerpen in het gesprek is de rol van Donald Trump’s ‘Peace Board’. Dit initiatief wordt besproken in relatie tot de Verenigde Naties.
Hier ontstaat een discussie over de rol van internationale instituties. Over legitimiteit. Over effectiviteit. Over de vraag wie de macht heeft om vrede te onderhandelen en conflicten te beïnvloeden.
De implicatie van het passeren van bestaande instituties is groot. Het wijst op mogelijke verschuivingen in de manier waarop internationale besluitvorming plaatsvindt.
Dit roept vragen op over de toekomst van multilaterale samenwerking en de rol van traditionele structuren in een veranderende wereld.
Vier jaar oorlog in Oekraïne: een moment van balans.
Het gesprek markeert ook een symbolisch moment: vier jaar oorlog in Oekraïne. Dit moment wordt gebruikt om balans op te maken.
Oorlogen zijn niet alleen militaire gebeurtenissen. Ze zijn politieke, economische en sociale processen. Ze veranderen grenzen, relaties en prioriteiten.
Het feit dat deze oorlog vier jaar duurt, onderstreept de langdurige impact ervan. Niet alleen op de direct betrokken landen, maar op de wereldorde als geheel.
De reflectie op deze oorlog plaatst andere onderwerpen in perspectief. Defensie-uitgaven, internationale samenwerking en geopolitieke spanningen worden begrijpelijker wanneer ze worden gezien in het licht van een langdurig conflict.
Binnenlandse cultuur en politiek: ‘Woke in de polder’.
Aan het einde van het gesprek verschuift de focus terug naar Nederland. De Amsterdamse gemeenteraad wordt besproken in relatie tot bredere culturele en politieke ontwikkelingen.
Dit onderdeel van het gesprek laat zien dat geopolitiek en binnenlandse politiek geen gescheiden werelden zijn. Ze beïnvloeden elkaar.
Culturele discussies zijn niet los te zien van politieke structuren. Ze zijn onderdeel van dezelfde dynamiek waarin samenlevingen zichzelf definiëren en herdefiniëren.
De bredere betekenis van het gesprek.
Wat deze uitzending bijzonder maakt, is niet één specifiek onderwerp. Het is de manier waarop verschillende onderwerpen met elkaar worden verbonden.
Defensie, belastingen, politieke bewegingen, elite-netwerken, geopolitiek en cultuur worden niet besproken als losse thema’s. Ze worden besproken als onderdelen van één geheel.
Dit weerspiegelt een wereld waarin grenzen vervagen. Waar nationale beslissingen internationale gevolgen hebben. Waar internationale ontwikkelingen nationale keuzes beïnvloeden.
De kracht van het gesprek ligt in de samenhang. In de erkenning dat de actualiteit niet bestaat uit geïsoleerde gebeurtenissen, maar uit verbonden processen.
Een platform voor reflectie in een tijd van versnelling.
De Nieuwe Wereld positioneert zichzelf als een platform waar mensen uit verschillende disciplines samenkomen om na te denken over grote veranderingen die voortkomen uit technologische ontwikkeling en globalisering.
Deze missie wordt zichtbaar in de uitzending. Het gesprek is geen verzameling snelle reacties. Het is een poging om verbanden te begrijpen.
In een tijd waarin informatie voortdurend stroomt, biedt dit type gesprek een ander ritme. Een ritme van reflectie.
Het benadrukt dat begrip tijd kost. Dat analyse meer vereist dan observatie. Dat inzicht ontstaat wanneer losse gebeurtenissen worden gezien als onderdelen van een groter geheel.
De betekenis van dit moment.
Wat uiteindelijk zichtbaar wordt in deze uitzending, is een wereld in overgang.
Een wereld waarin politieke structuren veranderen. Waar economische modellen worden aangepast. Waar internationale machtsverhoudingen verschuiven.
Een wereld waarin zekerheid niet langer vanzelfsprekend is, maar voortdurend moet worden heronderhandeld.
De uitzending biedt geen definitieve antwoorden. Maar ze biedt iets anders: een moment van helderheid.
Een moment waarin zichtbaar wordt hoe verschillende krachten samenkomen.
Een moment waarin de complexiteit van het heden niet wordt vereenvoudigd, maar erkend.
En misschien is dat, in een tijd van versnelling en onzekerheid, de meest waardevolle bijdrage die een gesprek kan leveren: niet het geven van zekerheid, maar het zichtbaar maken van werkelijkheid, in al haar gelaagdheid, spanning en betekenis.■
Lang verhaal, geen feitelijk nieuwe bevinding.
Belangrijkste vraag is: hoe krijgt de wereld haar nieuwe rechtsorde, krachtig genoeg om mondiaal te handhaven. Eigenlijk wordt dat het antwoord op alle (vooral vele) veranderingen die sociaal en politie plaats vinden. The world is in proces, zoals nooit anders is geweest. Maar toch nieuwsgierig er naar hoe de volgende fase komt uit te zien.
Precies dát is de kern: de rechtsorde ontstaat niet in theorie, maar in real-time via macht, conflicten en politieke keuzes. Deze analyse laat zien waar die verschuiving nu plaatsvindt, in defensie, geopolitiek en economische structuren. De nieuwe orde wordt niet aangekondigd, maar gevormd.