Het gebeurt niet vaak dat een video van een onafhankelijke columnist en een ogenschijnlijk onschuldig kinderprogramma samen een nationale discussie ontketenen. Maar precies dat gebeurt nu. In een vijftien minuten durende clip die deze website volledig heeft geverifieerd, legt Rypke Zeilmaker een verband tussen een tekenbeet, geheim Amerikaans biowapenonderzoek en de nieuwste aflevering van het Sinterklaasjournaal.
Dat klinkt absurd, tot je de beelden ziet.
En tot je de woorden hoort die hij gebruikt.“Zo ziek kan een overheid zijn.”
Het zijn geen losse flodders, geen retoriek, geen clickbait. Het is het slot van een tirade die begint bij een teek in zijn zij en eindigt bij een kinderprogramma dat volgens hem militair denken, noodpakketten en angst in kinderhoofden stopt.
Wij reconstrueren hieronder feitelijk, zonder toevoeging, uitsluitend wat in de clip wordt gezegd en getoond. Geen interpretaties, alleen de feiten uit de video.
De teek die een tijdbom bleek.
Het begint bijna komisch. Terwijl Zeilmaker voor de camera zit, voelt hij jeuk. Hij stopt met praten, graait naar zijn zij en ziet een teek. Een “minuscule takeek”, zoals hij het uitspreekt. Hij verwijdert hem direct, en zelfs voor een doorgewinterde buitenmens is hij zichtbaar geschrokken. Die schrik is niet overdreven: hij heeft nét het boek Bitten gelezen van onderzoeksjournalist Kris Newby, dat gaat over de oorsprong van Lyme. In dat boek staat iets wat volgens hem “in de bosbouw al lang bekend is”: Lyme kan versterkt zijn door menselijk handelen. Newby stelde volgens Zeilmaker een vraag die niemand eerder hardop formuleerde: “Wie was William Burkdorfer?”
Het antwoord: Een onderzoeker die dertig jaar lang werkte aan biologische wapens, in opdracht van de Amerikaanse overheid. Dit is geen suggestie in de video, maar een feit dat Zeilmaker letterlijk uitspreekt op basis van het boek.
De kille feiten over biowapens.
De Rypke somt op, zonder aarzeling, wat er in het Amerikaanse bio wapen programma gebeurde:
– teken werden geïnfecteerd met antrax
– muggen werden gebruikt als verspreiders van pestbacteriën
– brucella, tularemie en botulisme werden getest op insecten
– al deze insecten dienden als mogelijke antipersoneelswapens
De zwaarste passage komt wanneer Zeilmaker Newby citeert:
Een vliegtuig van de Amerikaanse marine zou in 1962 600.000 teken boven Cubaanse suikerrietvelden hebben gedropt om arbeiders ziek te maken. De piloot die de bakken omkiepte werd ziek en kreeg te horen zijn kleding te verbranden.
Als je dat hoort, begrijp je waarom Zeilmaker met stijgende woede spreekt over overheden die burgers “voorliegen”. De spanning in zijn betoog bouwt verder op wanneer hij vertelt dat Burgdorfer op zijn sterfbed toegaf dat de Lyme-uitbraak rond Connecticut vrijwel zeker begon met een “lab lekkage” van Plum Island, een bio wapen testlocatie vlakbij het dorp Lyme zelf. Het is het duistere beginpunt van een video die uiteindelijk uitmondt in kritiek op… een kinderprogramma.
Van biowapes naar Sinterklaas.
Om het verhaal van Zeilmaker te illustreren, heb ik tweets verzameld die dezelfde toon en kritiek laten zien.
“Hoe ziek in jullie hoofd kunnen jullie zijn wanneer jullie via het Jeugdjournaal kinderen gaan indoctrineren met oorlogspropaganda?”
De aanleiding: de eerste aflevering van het Sinterklaasjournaal.
Het klinkt onschuldig.
Maar in de reconstructie die via Zeilmaker en de tweets in de clip zichtbaar wordt, blijkt het allesbehalve dat.
Het pietenhuis wordt een kazerne.
In de aflevering bezoekt verslaggever Jeroen Kramer het Grote Pietenhuis. Daar staat een buurtbewoner achter een hek. Zijn woorden, zoals door Zeilmaker geciteerd:
– “Het schijnt dat ze er een kazerne van gaan maken.”
– “Tijden zijn veranderd, hè? Uitbreiding van de krijgsmacht.”
– “Daar hebben wel meer mensen last van tegenwoordig.”
Dan rijdt er een legertruck door het beeld.
Geen grap, geen fantasie, maar een serieus militair voertuig, midden in een kinderprogramma.
Deze scène ontplofte op sociale media.
De toon is militair, zakelijk, somber, iets wat niet past bij pepernoten en liedjes.
“Het is niet de vraag of er iets misgaat...”
De volgende scène veroorzaakt nog meer ophef. Een personage zegt in het Sinterklaasjournaal, letterlijk: “Het is niet de vraag of er iets misgaat, maar wanneer.”
En dat in combinatie met noodpakketten.
In de tweet noemt men dit “bangmakerij”, en dat oordeel wordt breed gedeeld door ouders en kijkers.
Noodpakketen voor kinderen.
De derde tweet die in de clip voorbij komt, is misschien wel de vreemdste.
Twee personen staan naamstickers te plakken op noodpakketten.
Iedereen die binnenkomt, krijgt een eigen pakket.
Letterlijke tekst:
– “Iedereen bestelt een noodpakket.”
– “We schrijven de naam op de sticker.”
– “Binnenkort is er voor jou ook een noodpakket.”
Een kind van zes dat dat ziet, denkt niet aan voorbereiding voor sinterklaas, maar aan rampen. En dat is precies wat critici aanstippen.
De online explosie: Alle tweets verzameld.
Hier nog maar eens alle tweets voor jullie verzameld.
TWEET 1
“Kleine kinderen bang maken? NOT DONE!”
Komt van gebruiker widtvoet en verwijst naar het noodpakketfragment.
TWEET 2
“De nieuwste vorm van kindermishandeling.”
Gebruiker Jol@ndE deelt een artikel en spreekt schande.
TWEET 3
“Nieuw dieptepunt van de publieke omroep.”
Opsomming van wat er mis is in de aflevering: militairen, bommenzoeken, noodpakketten.
TWEET 4
“Min, ziek, vals en kwaadaardig volk bij de NPO.”
Gebruiker Kingfisher zet de toon die je vooral in de Telegraaf-reacties ziet: ongegeneerd fel.
TWEET 5 — BELANGRIJK
Het gedicht komt van Bergsma en is een tweet die het onderwerp op satirische wijze verwoordt.
Het gedicht wemelt van:
– granaat in je schoen
– pantservoertuigen
– noodpakketten
– “wie zoet is krijgt lekkers, en anders mee in de zak naar Rusland”
Het eindigt met:
“Gefeliciteerd Nederland, gefeliciteerd publieke omroep…”
“met het verder kapot maken van dingen die nog gewoon leuk zijn.”
Van blackouts tot energietransitie.
Zeilmaker verbindt het Sinterklaas journaal aan bredere overheidscampagnes.
Hij noemt:
– de NCTV
– blackouts en “greenouts”
– de regionale energiestrategie
– Sandor Gaastra
– en de angstretoriek van overheidscampagnes
Hij vat het samen met een historische stelling uit de Anti-Revolutionaire Partij: “Van de overheid kan niet enig goeds komen.” Het is het zwaarste statement uit de hele video.
Slot: de vraag die blijft hangen.
Een tekenbeet.
Een geschiedenis van biowapens.
Een kinderprogramma dat militairen introduceert.
Een columnist die alles in verband brengt.
Je kunt van Zeilmaker vinden wat je wilt, in de clip zegt hij het zelf, maar één ding staat:
de feiten die hij aanhaalt zijn afkomstig uit zijn eigen bronnen, documenten, boeken en de Sinterklaasaflevering zelf. De tweets zijn erbij gezocht ter ondersteuning van zijn verhaal. De slotvraag die hij stelt blijft dan ook knetterhard overeind:
“Hoe ziek kan een overheid zijn?”
Je hoeft het niet met hem eens te zijn om te begrijpen waarom deze clip vuur vangt.
En waarom dit verhaal nog lang niet klaar is.■
Bron: Cafe Weltschmerz via YouTube en de eerder genoemde tweets.
