Draadloze technologie is overal aanwezig: smartphones, wifi-routers, draadloze printers, bluetooth-oordoppen, slimme thermostaten, smart-tv’s, videodeurbellen en steeds meer 5G-zendmasten rond woningen en scholen. Volgens een uitgebreide YouTube-reportage van The Real Truth About Health, gepresenteerd door Dr. Steve Blake, vormt juist die voortdurende blootstelling aan draadloze straling een groeiend gezondheidsvraagstuk dat volgens meerdere onderzoekers veel te weinig serieus wordt genomen.
De reportage, getiteld “Invisible Danger: Unmasking the Health Risks of Wireless Radiation, and What You Can Do About It”, brengt vier deskundigen samen: Theodora Scarato, Magda Havas Ph.D., Bill Cadwallader MBA, EMRS, en Devra Davis Ph.D., M.P.H. Hun boodschap is duidelijk: de blootstelling aan elektromagnetische velden (EMF) en draadloze straling is explosief toegenomen, terwijl veel mensen zich nauwelijks bewust zijn van de mogelijke gevolgen.
Volgens Theodora Scarato, directeur van het Wireless and EMF Program bij Environmental Health Sciences, is vooral de uitrol van 5G een belangrijke reden waarom het onderwerp meer aandacht krijgt. Door deregulering worden zendmasten dichter bij woningen en scholen geplaatst, waardoor mensen zich steeds vaker afvragen welke invloed dit heeft op hun leefomgeving.
Invisible Danger: Unmasking the Health Risks of Wireless Radiation and What You Can Do About It featuring Theodora Scarato, Devra Davis PhD, Magda Havas PhD, and others (Environmental Health Trust panel)
Zij stelt dat veel mensen pas beginnen na te denken over hun eigen blootstelling wanneer er een zendmast vlakbij hun huis verschijnt. Vanaf dat moment kijken zij ook naar de bronnen binnenshuis: de mobiele telefoon in de broekzak, de wifi-router in de woonkamer, de draadloze printer op kantoor en bluetooth-apparaten die letterlijk in het oor worden gedragen.
Scarato beschrijft dit als Scarato beschrijft dit als eerstegraads, tweedegraads en derdegraads blootstelling. Eerstegraad blootstelling is directe blootstelling via apparaten die tegen het lichaam worden gehouden, zoals een mobiele telefoon tegen het hoofd of in de broekzak, of draadloze oordoppen diep in het oor. Tweedegraads blootstelling komt van apparaten in huis zoals wifi-routers, draadloze huistelefoons en draadloze babyproducten. Derdegraads blootstelling verwijst naar externe bronnen zoals zendmasten, hoogspanningslijnen en elektrische substations.
Volgens haar is vooral dat laatste problematisch, omdat mensen daar vaak weinig controle over hebben.
Magda Havas, emeritus professor en onderzoeker op het gebied van elektromagnetische frequenties, benadrukt dat het onderwerp veel breder is dan alleen mobiele telefonie. Zij wijst op radiofrequente straling, “dirty electricity”, lage frequentie elektrische en magnetische velden en aardstromen.
Aardstroom ontstaat volgens haar doordat het elektriciteitssysteem niet meer goed aansluit op de moderne belasting van talloze elektronische apparaten. Het systeem was ontworpen voor een zuivere 60 Hz sinusgolf, maar moderne apparatuur veroorzaakt vervuilde stroom. Wanneer de neutrale draad onvoldoende capaciteit heeft, gaan elektronen deels via de aarde terug, wat volgens haar gezondheidsproblemen veroorzaakt.
Zij verwijst naar landbouwbedrijven uit de jaren vijftig waar koeien en boeren ziek werden nadat elektriciteitssystemen werden aangepast om kosten te besparen door stroom via de grond terug te laten lopen.
Bill Cadwallader, gecertificeerd specialist in elektromagnetische straling, bezoekt woningen in Nevada, Utah, Californië en Arizona om stralingsbronnen te meten en direct oplossingen aan te brengen. Volgens hem is de gemiddelde woning tegenwoordig gevuld met veel meer draadloze bronnen dan jaren geleden.
Hij noemt de mobiele telefoon en vooral de wifi-router als de meest voorkomende bron van overmatige elektromagnetische straling. Moderne wifi-routers zijn vaak niet meer volledig uit te schakelen omdat zij gekoppeld zijn aan slimme deurbellen, thermostaten, beveiligingssystemen en streamingapparatuur.
Wanneer uitschakelen niet mogelijk is, gebruikt hij speciale beschermhoezen voor routers en telefoons om de straling sterk te verminderen. Volgens hem kunnen bepaalde telefoonhoezen de blootstelling met 80 tot 90 procent verlagen, mits correct gebruikt.
Dr. Devra Davis, epidemioloog en toxicoloog, wijst op onderzoek naar hersentumoren, schildklierkanker, leukemie en borstkanker. Zij noemt ook schade aan de bloed-hersenbarrière en verstoringen van celmembranen als belangrijke aandachtspunten.
Zij verwijst naar een zaak bij het Italiaanse Hooggerechtshof waarin wetenschappelijk bewijs over mobiel telefoongebruik en hersentumoren werd meegenomen. Volgens haar keek die rechtbank niet alleen naar epidemiologische gegevens, maar ook naar dieronderzoek. Zij stelt dat Amerikaanse rechtbanken dat volgens haar steeds minder doen en vooral vragen om direct menselijk bewijs terwijl dieronderzoek al waarschuwingssignalen geeft.
Een van de sterkste punten in de reportage is de bespreking van vruchtbaarheid en spermakwaliteit. Davis stelt dat onderzoek laat zien dat elektromagnetische straling mitochondriën aantast, de energiecentrales van cellen. Omdat zaadcellen sterk afhankelijk zijn van goed functionerende mitochondriën, kunnen zij hierdoor ernstig worden beïnvloed.
Zij beschrijft een experiment waarbij twee reageerbuizen met sperma van een gezonde man werden vergeleken. Eén buis kreeg twintig minuten blootstelling aan straling van een mobiele telefoon, de andere niet. Volgens haar stierven de zaadcellen in de blootgestelde buis drie keer sneller en ontwikkelden zij vaker afwijkingen.
Daarnaast verwijst zij naar onderzoek uit Turkije waar prenataal blootgestelde dieren kleinere testikels en een lagere spermaproductie ontwikkelden.
Ook slaap, geheugen en hersenontwikkeling komen uitgebreid aan bod. Volgens Davis tonen dierstudies al meer dan tien jaar aan dat prenatale blootstelling aan mobiele straling schade kan veroorzaken aan hersengebieden die belangrijk zijn voor balans, leren en geheugen.
Bij menselijke studies noemt zij onderzoek uit Oostenrijk en Duitsland waarin tieners werden gevolgd. Jongeren die hun telefoon het meest gebruikten, scoorden volgens haar slechter op gestandaardiseerde geheugentests, vooral op ruimtelijk geheugen.
Daarnaast noemen de panelleden klachten zoals hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, hersenmist, slaapproblemen en wat vaak wordt aangeduid als elektromagnetische gevoeligheid of electromagnetic radiation syndrome.
Volgens Magda Havas vallen de effecten grofweg in drie categorieën: kanker, reproductieve problemen en elektro-hypersensitiviteit.
Een opvallend tweet gaat over de waarschuwing voor bluetooth en draadloze oordoppen zoals AirPods. Volgens de tweet bestaan ‘EMF-vrije earbuds’ volgens hem niet.
De persoon in de tweet zegt dat hij metingen uitvoerde waarbij waarden tussen 80.000 en 172.000 werden gemeten bij draadloze earbuds. Omdat één oordop communiceert met de telefoon en vervolgens het signaal doorstuurt naar de andere kant van het hoofd, vindt de blootstelling zeer dicht bij het hoofd plaats, vlakbij de gehoorzenuw en hersenen.
Er wordt gewaarschuwd voor gebruik tijdens sporten. Tijdens intensieve inspanning gaat meer bloed naar ledematen en spieren, waardoor de oren minder doorbloeding krijgen. Tegelijk wordt daar draadloze straling toegevoegd, wat zij omschrijft als een recept voor problemen.
De demo demonstreert live met een Safe and Sound meter hoe de stralingsniveaus stijgen zodra draadloze earbuds worden geopend of een telefoon uit vliegtuigmodus wordt gehaald. De persoon in de tweet noemt dit een belangrijke reden om een meter in huis te gebruiken: veel verborgen bronnen blijken actief te zijn zonder dat bewoners het weten.
Dat sluit direct aan bij een tweede boodschap uit de bron: als men toch een mobiele telefoon wil gebruiken, kies dan liever voor een bedrade oplossing.
This is why they want you wearing AirPods, and no it's not because the music sound better! pic.twitter.com/hUg9MemqHo
Een tweede post over AirPods stelt expliciet dat bluetooth-oordoppen straling rechtstreeks richting het hoofd sturen en vergelijkt draadloze oordoppen met bedrade oordoppen. In die demonstratie wordt gesteld dat draadloze oordoppen tot 140 keer meer straling veroorzaken dan een bedrade variant.
De boodschap is eenvoudig: gebruik een headset met draad of bedrade earphones in plaats van draadloze AirPods.
5G, wifi en AirPods: straling dichterbij dan je denkt. Gebruik vaker een draad. Minder straling, meer controle.
Ook Theodora Scarato benadrukt dit praktische advies. Zij gebruikt haar laptop via een ethernetkabel en schakelt wifi en bluetooth volledig uit. Volgens haar kunnen veel mensen veel meer via bekabelde verbindingen doen dan zij denken.
Zij toont adapters waarmee ook moderne telefoons bedraad internet kunnen gebruiken. Hoewel gewone telefoongesprekken dan lastiger blijven, stelt zij dat internet, Zoom, e-mail en andere functies prima via een draadverbinding kunnen verlopen.
Andere praktische adviezen uit de reportage zijn het uitschakelen van apparaten wanneer ze niet nodig zijn, het vermijden van draadloze printers, het uitzetten van wifi in de nacht, het gebruik van stroomstrips om smart-tv’s en andere apparaten volledig spanningsloos te maken, en het plaatsen van de telefoon niet naast het bed.
Wanneer een telefoon toch aan moet blijven, bijvoorbeeld voor noodgevallen, adviseren zij afstand te houden en eventueel een beschermende tas te gebruiken.
Havas adviseert daarnaast minimaal 50 tot 100 meter afstand van hoogspanningslijnen, ongeveer 500 meter van een zendmast en nog grotere afstand van radio- en televisiezenders.
Ook auto’s en vliegtuigen worden besproken. Nieuwe voertuigen, vooral elektrische auto’s, bevatten volgens haar hoge magnetische velden, radar, wifi en voortdurende communicatie met satellieten. Tesla wordt specifiek genoemd als voorbeeld van een voertuig dat volgens haar onvoldoende afscherming heeft.
In vliegtuigen wijst zij op drie soorten blootstelling: kosmische straling, wifi aan boord en lage frequentie elektrische en magnetische velden. De cockpit zou daarbij hogere magnetische velden hebben, onder andere door verwarmde voorruiten en grote kabelbundels.
De panelleden benadrukken echter dat het probleem niet volledig op individuen mag worden afgeschoven. Volgens hen moeten overheden en bedrijven verantwoordelijkheid nemen en technologie ontwikkelen die veiliger is.
Theodora Scarato stelt dat bedrijven moeten concurreren op veiligheid, niet alleen op snelheid en gemak. Volgens haar is het absurd dat consumenten nog steeds geen eenvoudige keuze hebben voor veilige bekabelde alternatieven in standaardapparatuur.
Zij roept mensen op om lokale overheden aan te spreken, scholen te informeren en druk uit te oefenen op beleidsmakers. Zonder publieke druk verandert er volgens haar weinig.
De afsluitende boodschap van alle sprekers is dat vermindering van blootstelling al verschil kan maken. Perfectie is niet nodig, maar bewustwording wel.
Wie een mobiele telefoon blijft gebruiken, doet er volgens deze experts verstandig aan om draadloze oordoppen te vervangen door een bedrade headset.
Gebruik een draad. Zet apparaten vaker uit. Houd afstand. Meet wat er in huis actief is. En laat technologie niet ongemerkt bepalen wat dagelijks direct naast het lichaam en in het hoofd terechtkomt.■
