ROTTERDAM – Terwijl het kabinet-Jette vasthoudt aan een bezuiniging van 6,5 miljard euro op de sociale zekerheid, groeit in de Rotterdamse haven de woede. Havenwerkers vrezen dat zij niet alleen banen verliezen door automatisering, maar tegelijkertijd ook hun sociale vangnet zien verdwijnen. Volgens de stakers worden de kosten van het huidige beleid vooral afgewenteld op werkende Nederlanders.
De onvrede kwam vrijdagmiddag tot uiting tijdens een staking in de Rotterdamse haven. Werknemers spraken zich uit tegen de voorgenomen bezuinigingen op onder meer de WW en de WIA-regeling. De actie werd vastgelegd in een reportage van het YouTube-kanaal Left Laser, gepresenteerd door Bob Scholte.
Sociale zekerheid onder druk.
Volgens verschillende havenwerkers is dit het moment om gezamenlijk in actie te komen, omdat de plannen van het kabinet nog niet definitief zijn. Juist in een periode waarin technologische ontwikkelingen banen onder druk zetten, vinden zij een sterk sociaal vangnet noodzakelijk.
Een werknemer noemde de bezuinigingen onbegrijpelijk. Hij wees erop dat veel werknemers al te maken hebben met onzekerheid over hun toekomst. De afbouw van sociale voorzieningen zou die onzekerheid alleen maar vergroten.
Automatisering verandert de haven.
De Rotterdamse haven geldt al jaren als een van de meest geautomatiseerde havens ter wereld. Robotisering en digitalisering hebben volgens werknemers duizenden arbeidsplaatsen veranderd of laten verdwijnen.
Waar in 1993 nog zeven mensen nodig waren voor een kraanploeg in de containersector, zijn dat er tegenwoordig gemiddeld nog slechts 2,5. Met de opkomst van kunstmatige intelligentie verwachten werknemers dat ook steeds meer eenvoudige functies verdwijnen.
Vooral mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn of minder productief kunnen werken, zouden daardoor kwetsbaar worden. Werk dat vroeger nog beschikbaar was in loodsen en terminals verdwijnt geleidelijk.
Volgens enkele stakers moet de overheid daarom anders gaan kijken naar belastingheffing. Wanneer machines het werk van werknemers overnemen, zou een deel van de weggevallen belastinginkomsten volgens hen via kapitaal of automatisering moeten worden gecompenseerd.
Jesse Klaver tussen de stakers.
Opvallend was de aanwezigheid van Jesse Klaver tussen de demonstrerende havenwerkers. Zijn komst werd niet overal enthousiast ontvangen.
Een havenwerker vroeg zich openlijk af waarom Klaver aanwezig was. Volgens hem heeft links in het verleden zelf beleid gesteund waar werknemers nu de gevolgen van ondervinden.
Klaver erkende dat hij niet naar de haven kwam om applaus te ontvangen. Hij zei juist aanwezig te zijn om duidelijk te maken dat hij zich samen met vakbonden wil verzetten tegen verdere afbraak van de sociale zekerheid.
Volgens Klaver moeten werknemers hem niet beoordelen op woorden, maar op concrete resultaten in de komende weken.
Defensie-uitgaven versus sociale zekerheid.
Een belangrijk discussiepunt tijdens de staking was de groei van de defensiebegroting. Verschillende havenwerkers uitten kritiek op wat zij zien als een verschuiving van geld uit sociale voorzieningen naar militaire uitgaven.
Sommigen verwezen daarbij naar de eerder aangekondigde vrijheidsbijdrage. Volgens hen wordt geld dat werknemers en werkgevers gezamenlijk hebben opgebouwd gebruikt voor andere doeleinden dan waarvoor het bedoeld was.
Tegelijkertijd gaven verschillende stakers aan niet principieel tegen investeringen in defensie te zijn. Hun bezwaar richt zich vooral op de vraag waarom die investeringen deels worden gefinancierd terwijl tegelijkertijd wordt bezuinigd op sociale zekerheid.
Terwijl de grootste onnodige geldverslinder: Klimaat, niet eens werd genoemd.
Klaver verdedigde de defensie-uitgaven door te wijzen op de geopolitieke situatie en de dreiging vanuit Rusland. Volgens hem zijn langdurige investeringen noodzakelijk om Europa veilig te houden.
Rusland, Oekraïne en verdeeldheid.
De discussie verschoof vervolgens naar de oorlog in Oekraïne en de rol van Rusland. Daarover liepen de meningen sterk uiteen.
Klaver stelde dat Rusland Europa probeert te verdelen en dat Europese landen zich daarop moeten voorbereiden. Verschillende havenwerkers betwijfelden die analyse en wezen erop dat Rusland er vooralsnog niet in is geslaagd Oekraïne volledig te verslaan.
Ook werd kritiek geuit op de omvang van de steun aan Oekraïne. Sommige aanwezigen vonden dat geld beter besteed kan worden aan betaalbare huisvesting en sociale voorzieningen in Nederland.
Een voormalig militair stelde dat voortdurende financiële steun aan Oekraïne zonder uitzicht op een politieke oplossing uiteindelijk een bodemloze put dreigt te worden.
De werkende klasse betaalt.
Een terugkerend thema tijdens de staking was de overtuiging dat de rekening van politieke keuzes uiteindelijk bij werknemers terechtkomt.
Volgens verschillende sprekers dragen werkenden de lasten van economische veranderingen, oorlogsdreiging, onnodige klimaatmaatregelen en bezuinigingen, terwijl vermogende particulieren en grote bedrijven relatief worden ontzien.
Daarom pleitten zij voor een hogere bijdrage van kapitaal en grote vermogens aan collectieve voorzieningen. Het huidige belastingstelsel werd door sommigen als oneerlijk bestempeld.
Teleurstelling in de politiek.
Ook het vertrouwen in politieke partijen kwam uitgebreid ter sprake.
Verschillende havenwerkers vertelden dat zij eerder hoop hadden op verandering na verkiezingen, maar dat die verwachtingen niet zijn uitgekomen. Daarbij werd onder meer verwezen naar standpunten die tijdens formaties verdwenen of werden afgezwakt.
Volgens sommigen maakt het uiteindelijk weinig verschil welke partij aan de macht komt, omdat fundamentele problemen blijven bestaan.
Tip, namens de auteur van dit artikel en staat buiten dit artikel:
“De enige partij in Nederland waar je nog iets aan hebt is FvD. De rest is eenheidsworst“.
Vakbond als laatste hoop.
Waar het vertrouwen in de politiek afneemt, zien veel stakers de vakbond nog als een belangrijk instrument om invloed uit te oefenen.
Volgens hen ontstaat verandering niet door politieke etiketten als links of rechts, maar door werknemers die zich organiseren en gezamenlijk opkomen voor hun belangen.
De vakbond wordt daarbij gezien als een plek waar problemen besproken kunnen worden en waar werknemers gezamenlijk naar oplossingen zoeken.
Meer dan een staking.
Voor de betrokken havenwerkers draait deze staking uiteindelijk om meer dan alleen een bezuiniging van 6,5 miljard euro.
Onder de protesten ligt een bredere zorg over de toekomst van arbeid in Nederland. Terwijl automatisering banen verandert, defensiebudgetten stijgen en sociale voorzieningen onder druk staan, vragen werknemers zich af wie uiteindelijk de rekening betaalt.
De kranen blijven draaien en de containers blijven bewegen. Maar achter de economische motor van de Rotterdamse haven groeit de onzekerheid over een toekomst waarin werk verdwijnt en het vangnet kleiner wordt voor degenen die achterblijven.■ Bron: Left Laser
