Terwijl de wereld gefocust kijkt naar tankers in de Straat van Hormuz, voltrekt zich volgens Redacted News een veel grotere crisis op de achtergrond: olie raffinaderijen over de hele wereld vliegen in brand. Van India tot Texas, van Rusland tot Australië, van Ecuador tot de Verenigde Arabische Emiraten, cruciale installaties die ruwe olie omzetten in diesel, benzine en kerosine vallen één voor één uit. Volgens de YouTube rapportage gemaakt door: Redacted News gepresenteerd door Clayton Morris is dit geen reeks losse incidenten, maar een patroon dat directe gevolgen heeft voor brandstofvoorziening, voedselketens en economische stabiliteit.
Clayton Morris opent met een explosie in Rajasthan, India. Op 20 april, slechts één dag voordat premier Narendra Modi de raffinaderij officieel zou openen, scheurde een explosie door het hart van de installatie heen. De ontploffing vond plaats in de crude distillation unit, het belangrijkste onderdeel van de raffinaderij waar ruwe olie wordt verwerkt tot bruikbare brandstoffen. Er werd gesproken over een mogelijke koolwaterstoflekkage, maar zekerheid was er niet. Juist omdat het om een vrijwel nieuwe raffinaderij ging die op het punt stond feestelijk in gebruik te worden genomen, roept het incident vragen op.
Volgens Redacted staat India niet op zichzelf. In slechts enkele weken tijd, sinds de escalatie van de oorlog tussen Israël en Iran, ontstonden branden en explosies bij raffinaderijen en olie-installaties in Texas, Australië, India, Mexico, Ecuador, Iran, Saudi-Arabië, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten en Rusland. Sommige incidenten worden omschreven als ongelukken, andere als bewezen aanvallen, terwijl een groot deel onopgelost blijft. De gemene deler is volgens Morris dat het telkens gaat om locaties waar ruwe olie wordt omgezet in de brandstoffen die transport, voedselvoorziening en industrie draaiende houden.
De focus ligt vaak op de Straat van Hormuz, waar olietankers en gastankers doorheen varen, maar Morris stelt dat het echte strategische doel dieper ligt: niet de schepen, maar de raffinaderijen zelf. Wanneer raffinaderijen worden geneutraliseerd, stopt de omzetting van ruwe olie naar diesel voor vrachtwagens, kerosine voor vliegtuigen en benzine voor miljoenen automobilisten. Dan worden de tankers slechts een secundair onderdeel van het probleem.
In Saudi-Arabië werd de Ras Tanura raffinaderij getroffen door droneaanvallen. Dit is de grootste raffinaderij van het koninkrijk en werd na de aanval stilgelegd om verdere schade te voorkomen. Koeweit sloot delen van de Mina Al-Ahmadi raffinaderij. In de Verenigde Arabische Emiraten werd de Ruwais raffinaderij op 8 april geraakt en stilgelegd. Iran meldde dat de eigen Lavan raffinaderij werd getroffen door wat de autoriteiten zelf een vijandelijke aanval noemden.
Ook Rusland werd zwaar geraakt. Volgens Morris werden meerdere Russische raffinaderijen doelbewust aangevallen. Hij stelt dat het Verenigd Koninkrijk hierbij doelinformatie, telemetrie en munitie leverde, en dat de aanvallen niet primair vanuit Oekraïne kwamen maar rechtstreeks door Britse ondersteuning mogelijk werden gemaakt. Volgens Redacted zouden deze aanvallen onderdeel zijn van een bredere oorlog tegen de energie-infrastructuur van Rusland. Eerder deze maand zou daardoor ongeveer een vijfde van de Russische exportcapaciteit zijn uitgevallen, met directe gevolgen voor Europa.
Buiten de directe oorlogsgebieden ging de reeks incidenten verder. In Port Arthur, Texas, vond een grote explosie plaats bij een belangrijke raffinaderij. Iraanse Revolutionaire Garde-kanalen claimden sabotage, maar bewijs werd niet geleverd. In Australië brak brand uit bij de Geelong-raffinaderij, één van slechts twee operationele raffinaderijen van het land. Ongeveer tien procent van de nationale brandstofvoorziening liep via deze locatie. De productie viel stil en tankstations meldden lege pompen en tijdelijke tekorten.
Daarna volgden explosies in Roemenië bij de CCT Vest-centrale, branden in Erbil in Irak, een grote brand bij de Dos Bocas staatsraffinaderij in Mexico en een zware brand bij de Esmeraldas raffinaderij in Ecuador. Morris benadrukt dat dit slechts een kwart is van alle incidenten die zich momenteel voordoen. Niet alle branden zijn bewezen sabotage, maar het patroon ontstaat op een moment dat het wereldwijde energiesysteem al maximaal onder druk staat.
Het grootste directe gevolg is zichtbaar in de luchtvaart. Volgens Redacted is er sprake van een snel escalerend tekort aan kerosine. Lufthansa kondigde duizenden vlucht annuleringen aan door gebrek aan brandstof. Professor Robert Pape, die eerder in de uitzending aanwezig was, waarschuwde dat Europa nog ongeveer één maand verwijderd was van het opraken van jet fuel. Kort daarna verklaarde IEA-chef Fatih Birol dat Europa mogelijk nog slechts zes weken kerosinevoorraad over heeft. De grafieken die in de uitzending werden getoond laten volgens Morris wereldwijd een scherpe daling zien in beschikbare jet fuel-voorraden, van Noordwest-Europa tot Zuidoost-Azië en het Midden-Oosten.
Pape stelde dat zodra tekorten beginnen, het systeem zich niet stabiliseert maar verder aanspant. Productie vertraagt, toeleveringsketens breken en overheden grijpen in. Aziatische raffinaderijen zouden hun productie inmiddels fors terugschroeven, terwijl analisten aangeven dat de output van diesel en kerosine met minstens één miljoen vaten per dag daalt. Een brand in een raffinaderij gebeurt daarmee niet in een stabiele markt, maar in een systeem dat al op de rand van uitputting balanceert.
Daarbovenop komt de geopolitieke druk rond de Straat van Hormuz. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi verklaarde dat de zeestraat gesloten blijft totdat honderd miljard dollar aan bevroren Iraanse tegoeden wordt vrijgegeven. Tegelijkertijd meldde Israël dat het voorbereid is om de oorlog tegen Iran te hervatten zodra daarvoor groen licht uit Washington komt. Ook JD Vance en Marco Rubio werden volgens Morris met spoed naar het Witte Huis geroepen vanwege de oplopende spanningen.
Iran publiceerde daarnaast kaarten van onderzeese internetkabels die door dezelfde regio lopen. Volgens de uitzending loopt 97 procent van het wereldwijde internetverkeer via deze routes. Een verstoring daarvan zou niet alleen olie, gas en kunstmest raken, maar ook AI-systemen, bankverkeer en wereldwijde communicatie. Daarmee wordt de kwetsbaarheid van deze regio nog groter dan alleen energievoorziening.
De optelsom is volgens Redacted duidelijk: raffinaderijbranden, brandstoftekorten, geopolitieke blokkades en kwetsbare infrastructuur vormen samen een systeemschok die veel verder reikt dan stijgende brandstofprijzen. Wanneer raffinaderijen uitvallen, raakt dat vrachtwagens, vliegtuigen, voedselvoorziening, kunstmestproductie en uiteindelijk de economische stabiliteit van hele continenten. Wat begon als afzonderlijke branden in olie-installaties groeit uit tot een mondiale energietest waarvan de gevolgen zich nu al beginnen af te tekenen.■
