Een nieuwe uitbraakmelding rond het Andes-type van het Hanta-virus heeft internationaal media-aandacht gekregen nadat meerdere besmettingen werden gemeld op een schip afkomstig uit Zuid-Amerika. In een uitgebreide YouTube report by Ivor Cummins presented by Ivor Cummins gaat voormalig WHO-adviseur Dr. David Bell diep in op de risico’s van het virus, de berichtgeving in de media, de rol van internationale gezondheidsorganisaties en de bredere discussie rond pandemiebeleid, vaccinontwikkeling en publieke angst.
De uitzending opent met opmerkingen van Ivor Cummins, die stelt dat veel kijkers hem hebben benaderd met vragen over het Hanta-virus. Cummins zegt dat hij het onderwerp aanvankelijk zag als een overdreven mediafenomeen, vergelijkbaar met eerdere virusuitbraken die volgens hem uiteindelijk beperkt bleken. Om die reden besloot hij Dr. David Bell uit te nodigen voor een uitgebreide toelichting. Bell werkte in het verleden voor de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en was betrokken bij internationale gezondheidsprojecten.
Volgens Bell is het Hanta-virus geen nieuw virus. Hij legt uit dat het virus waarschijnlijk al zolang bestaat als mensen, ratten en muizen bestaan. Bell verwijst naar de situatie op het schip, waar volgens hem elf gevallen werden gemeld, waarvan negen bevestigd. Hij stelt dat dit klein is in verhouding tot de naar schatting 10.000 tot 100.000 gevallen die de WHO wereldwijd jaarlijks registreert.
Dr. Bell benadrukt dat de Andes-variant van het Hanta-virus bekendstaat als een variant waarbij beperkte mens-op-mens-overdracht mogelijk is. Hij noemt voorbeelden uit Zuid-Amerika waarbij verpleegkundigen besmet raakten tijdens de verzorging van patiënten. Volgens Bell verklaart dit waarschijnlijk ook de besmettingen op het schip, zeker omdat er volgens beschikbare informatie geen knaagdieren aan boord werden aangetroffen en het schip uit Zuid-Amerika afkomstig was.
Tegelijkertijd zegt Bell dat dergelijke uitbraken normaal gesproken weinig internationale aandacht krijgen. Volgens hem zouden dergelijke gevallen in het verleden hooguit lokaal nieuws zijn geweest, waarna betrokkenen naar huis gingen en sommige personen eventueel in quarantaine werden geplaatst. Nu zou het onderwerp echter wereldwijd nieuws zijn geworden, waarbij de WHO dagelijkse persconferenties houdt en diverse gezondheidsexperts oproepen tot extra maatregelen.
Tijdens het gesprek wijst Bell erop dat dagelijks duizenden mensen overlijden aan ziekten zoals tuberculose en malaria, terwijl volgens hem de aandacht nu vooral gericht is op enkele overlijdensgevallen door Hanta-virus. Hij noemt dit opvallend en suggereert dat er bredere belangen spelen rondom internationale pandemieafspraken en toekomstige vaccinprogramma’s.
Bell verwijst daarbij naar onderhandelingen in Genève waarbij meerdere Afrikaanse landen volgens hem opnieuw bezwaar maakten tegen voorstellen rond het delen van genetische gegevens van ziekteverwekkers. Volgens Bell bestaan er zorgen over het delen van dergelijke gegevens met westerse farmaceutische bedrijven. Hij zegt dat herinneringen aan kolonialisme hierbij een rol spelen.
Daarnaast stelt Bell dat er volgens hem grote financiële belangen verbonden zijn aan pandemieën en vaccinontwikkeling. Hij verwijst naar de miljarden die volgens hem werden verdiend tijdens de coronaperiode en zegt dat voortdurende aandacht voor nieuwe potentiële gezondheidsdreigingen economische voordelen kan opleveren voor bedrijven die vaccins ontwikkelen.
Cummins reageert hierop door te verwijzen naar internetmemes waarin het Hanta-virus wordt geridiculiseerd. Een van die memes zou volgens hem suggereren dat de kans om door blikseminslag te overlijden groter is dan de kans om aan het Hanta-virus te sterven. Bell corrigeert vervolgens enkele cijfers en legt uit dat Hanta-virusgevallen vooral voorkomen in Europa en Azië, terwijl er waarschijnlijk ook veel gevallen in Afrika zijn die nooit worden geregistreerd.
Volgens Bell raken mensen meestal besmet door het inademen van stofdeeltjes afkomstig van uitwerpselen of urine van ratten en muizen. Hij zegt dat het virus wereldwijd voorkomt, maar dat het in verhouding tot andere gezondheidsproblemen een zeer beperkte rol speelt. De situatie op het schip noemt hij tragisch voor de betrokken slachtoffers, maar volgens hem niet representatief voor een grote mondiale dreiging.
Tijdens het gesprek wordt ook verwezen naar Gene Hackmans vrouw, die volgens Bell zou zijn overleden aan een Hanta-virusinfectie, vermoedelijk veroorzaakt door blootstelling aan uitwerpselen van knaagdieren. Bell gebruikt dit voorbeeld om te benadrukken dat zeldzame gebeurtenissen nu eenmaal voorkomen en dat dit volgens hem niet automatisch aanleiding vormt voor grootschalige maatschappelijke maatregelen.
Cummins trekt vervolgens een vergelijking met de ziekte van Weil, een bacteriële infectie die eveneens via rattenurine kan worden overgedragen. Volgens hem heeft die ziekte in Ierland meerdere slachtoffers geëist zonder dat dit leidde tot internationale paniek. Bell reageert daarop door op te merken dat er voor de ziekte van Weil voor zover hij weet geen groot vaccinontwikkelingsprogramma loopt, terwijl er volgens hem wel gewerkt wordt aan vaccins tegen Hanta-virus.
In het gesprek komt herhaaldelijk de rol van media aan bod. Bell stelt dat nieuwsorganisaties volgens hem geneigd zijn om uitzonderlijke en angstaanjagende gebeurtenissen breed uit te meten omdat dit aandacht trekt en commerciële waarde heeft. Volgens hem zijn sommige mediabedrijven daarnaast financieel verbonden met organisaties die investeren in vaccins en pandemieprogramma’s.
Cummins noemt vervolgens de term “pandemic mafia” en spreekt over netwerken van publieke en private organisaties die volgens hem belang hebben bij voortdurende gezondheidscrises. Bell verwijst daarbij naar publiek-private samenwerkingen zoals Gavi en CEPI. Volgens hem functioneren dergelijke organisaties met publieke middelen, terwijl farmaceutische belangen een belangrijke rol spelen in beleidsvorming en vaccinpromotie.
Bell stelt dat er volgens hem nauwelijks vergelijkbare publiek-private samenwerkingen bestaan voor basisvoorzieningen zoals betere sanitaire infrastructuur of voeding, terwijl volgens hem juist verbeterde voeding en leefomstandigheden een grotere impact kunnen hebben op sterftecijfers wereldwijd.
Het gesprek verschuift daarna richting medische ethiek en de coronaperiode. Cummins zegt dat hij vóór COVID-19 al kritisch was op bepaalde farmaceutische producten zoals statines, maar dat hij de situatie sinds de coronapandemie fundamenteel anders ziet vanwege vaccinmandaten en maatschappelijke druk. Hij verwijst naar situaties waarbij mensen hun baan konden verliezen wanneer zij zich niet lieten vaccineren.
Bell reageert hierop door te verwijzen naar het principe van vrijwillige geïnformeerde toestemming binnen de moderne medische ethiek. Volgens hem werd dit principe na de Tweede Wereldoorlog expliciet vastgelegd als bescherming tegen medische dwang en eugenetische praktijken. Bell stelt dat dit principe tijdens de coronaperiode volgens hem op grote schaal werd ondermijnd.
Verder bespreekt Bell historische voorbeelden van technocratische bewegingen en eugenetica in de jaren twintig en dertig. Hij zegt dat sommige medische en publieke gezondheidsstructuren volgens hem historisch de neiging hebben gehad om burgers te vertellen wat zij moeten doen vanuit een overtuiging dat experts beter weten wat goed is voor de samenleving.
Tijdens het gesprek zegt Bell ook dat sociale autonomie en controle over het eigen leven volgens diverse onderzoeken samenhangen met een hogere levensverwachting. Hij waarschuwt voor een samenleving waarin volgens hem technocratische structuren steeds meer invloed krijgen op persoonlijke keuzes.
In de slotfase van het interview bespreken Cummins en Bell de mogelijkheid dat de huidige aandacht voor het Hanta-virus uiteindelijk zal afnemen. Bell zegt dat de meeste bekende gevallen afkomstig zijn van het schip en dat het virus volgens hem niet bijzonder besmettelijk lijkt. Van de ongeveer 150 mensen op het schip zouden volgens hem meer dan 90 procent niet besmet zijn geraakt.
Bell verwacht dat mogelijk nog enkele extra gevallen zullen worden vastgesteld, vooral vanwege de relatief lange incubatietijd van het virus. Toch denkt hij dat de uitbraak uiteindelijk vanzelf zal uitdoven omdat het virus volgens hem beperkt overdraagbaar is.
Cummins stelt vervolgens dat steeds meer mensen kritischer kijken naar gezondheidsnieuws en pandemieberichtgeving. Hij noemt humor en internetmemes een effectief middel om publieke angst te relativeren. Bell sluit zich daarbij aan en zegt dat humor volgens hem belangrijk blijft, zeker na de afgelopen jaren van wereldwijde gezondheidscrises en maatschappelijke spanningen.
Aan het einde van de uitzending promoot Cummins een conferentie over hart- en chronische ziekten die eind mei plaatsvindt. Daarnaast verwijst hij naar investeringen in edelmetalen in het kader van economische onzekerheid en wat hij omschrijft als “the great reset” en “the fourth turning”. De uitzending eindigt met de verwachting dat toekomstige maatschappelijke discussies rond gezondheid, vrijheid, media en internationale samenwerking voorlopig zullen blijven voortduren.■
