Het begon met een arrestatie in Mexico die door aanhangers als een de facto ontvoering wordt omschreven, en het eindigde in een Duitse rechtszaal met een miljoenenclaim en een celstraf. Reiner Fuellmich, ooit het boegbeeld van de wereldwijde corona-kritische beweging, is definitief veroordeeld. Maar terwijl de rechtbank spreekt van doelbewuste verduistering, blijft de vraag onder zijn volgers hardnekkig leven: is hier werkelijk sprake van een misdrijf, of is een politieke dissident met juridische finesses buitenspel gezet? Het dossier onthult een web van geheime chats, interne ruzies en een aanklacht die gaandeweg moest worden aangepast.
Het conflict rond de ‘veilige haven’.
In het heetst van de pandemie stroomden de donaties binnen bij Fuellmichs Corona-Ausschuss. Maar met het geld kwam de angst dat de Duitse staat de bankrekeningen zou bevriezen om de organisatie te blokkeren. Fuellmich stelde daarom voor het geld elders onder te brengen. Samen met mede-directeur Viviane Fischer overlegde hij de overboeking van in totaal ā¬ 700.000,00 naar privĆ©rekeningen, vastgelegd in documenten als een renteloze lening. Het officiĆ«le doel was om het geld liquide en beschikbaar te houden voor noodgevallen van de stichting. Volgens de rechtbank werd het geld echter anders besteed: het vloeide onder meer naar werkzaamheden aan Fuellmichs privĆ©-eigendom en het aflossen van persoonlijke verplichtingen. De overige twee directeuren werden ondertussen niet over de transacties geĆÆnformeerd.
Het kaartenhuis hield stand, totdat de stichting in de zomer van 2022 plotseling zƩlf in acute geldnood raakte en haar reserves opeiste, en de reserves niet direct beschikbaar bleken.
De wijziging van de aanklacht tijdens het proces.
Toen de zaak eenmaal voor de rechter kwam, bleek de juridische haalbaarheid van de oorspronkelijke aanklacht een struikelblok. De openbaar aanklager zette aanvankelijk groots in op gekwalificeerde, beroepsmatige verduistering. Fuellmich werd ervan beschuldigd dat hij een structureel verdienmodel had gemaakt van het misbruiken van donateursgeld. Gedurende de zittingsdagen bleek dit specifieke ‘beroepsmatige’ karakter echter juridisch onvoldoende te bewijzen. De rechtbank gaf daarop een formele juridische aanwijzing (rechtlicher Hinweis) dat de zware kwalificatie geen stand hield. De aanklacht werd gewijzigd naar ‘gewone’ verduistering in twee afzonderlijke gevallen. Deze aanpassing bleek voldoende voor een veroordeling: op 24 april 2025 kreeg hij een totale vrijheidsstraf van 3 jaar en 9 maanden.
Hoewel deze wijziging van de kwalificatie vaker voorkomt in strafprocessen, versterkte het bij critici het beeld van een proces dat koste wat kost tot een veroordeling moest leiden. En dat roept vragen op over de logica achter de strafmaat…
Had dit niet anders opgelost kunnen worden?
Veel volgers van het proces vragen zich af of een gang naar de strafrechter wel noodzakelijk was. Fuellmich beschikte immers over aanzienlijk vastgoed. Uit de op 3 oktober 2022 afgesloten KaufvertrƤge (koopcontracten) bleek dat zijn grondstuk en praktijkruimte een reƫle verkoopwaarde hadden van 1,345 miljoen euro. Als de directeuren onderling afspraken hadden gemaakt, had de verkoop van dit vastgoed de stichting direct schadeloos kunnen stellen. Waarom werd er dan toch gekozen voor een strafrechtelijk traject?
De rechtbank hanteerde hierin een strikt juridische logica: in het strafrecht wist de klok niet terug. Op het moment dat de stichting in 2022 om haar geld vroeg en Fuellmich moest toegeven dat de liquiditeit vastzat in de stenen van zijn huis, was het misdrijf, het zogeheten ‘vermogensnadeel’, juridisch al voltrokken. Omdat Fuellmich vooraf geen officiĆ«le zakelijke garanties of hypotheekrechten ten gunste van de stichting had vastgelegd, droeg de organisatie ongevraagd het volledige financiĆ«le risico. Een civiele oplossing vooraf was theoretisch mogelijk, maar de escalerende ruzie en het gebrek aan transparantie binnen het bestuur maakten die weg onbegaanbaar.
De breuk binnen de organisatie opende de deur voor justitie, die de zaak definitief naar zich toetrok met een strenge nasleep tot gevolg…
De optelsom van de straftijd.
Reiner Fuellmich zit zijn straf momenteel uit in een Duitse penitentiaire inrichting, met een verwachte vrijlatingsdatum rond medio 2027. De rechtbank toonde zich bij het bepalen van de detentieduur strikt. Omdat de verdediging de rechtszaak volgens de strafkamer herhaaldelijk heeft vertraagd met procedures en opeenvolgende verzoeken die objectief gezien de verdediging niet dienden, besloot de rechter dat vijf maanden van zijn voorarrest niet op de straf in mindering worden gebracht. Een ongebruikelijke beslissing die zijn feitelijke straftijd met bijna een half jaar verlengde.
Wat begon als een wereldwijd platform dat de coronamaatregelen juridisch wilde bestrijden, eindigde uiteindelijk in een strafzaak over de eigen financiĆ«n. Voor zijn aanhangers blijft Fuellmich een politieke gevangene. Voor de Duitse rechter is hij een veroordeelde verduisteraar. Die tegenstelling lijkt ook na zijn vrijlating niet te verdwijnen.ā Bron: Juridische experts scharen zich achter Fuellmich.
& Why Reiner Fuellmich was guilty. Part 1
